Aktualności Artykuł

Centra danych stały się symbolem buntu przeciwko Big Tech. AI dokłada kolejne problemy

Dodano: 22.11.2026
Aktualizacja: 22.11.2026, 18:46
Piotr Tchórz Autor: Piotr Tchórz
Dlaczego centra danych wywołują bunt przeciwko Big Tech?
Schäferle via Pixabay
Dodaj PC Arena do ulubionych źródeł w Google i wesprzyj redakcję!

Centra danych przestały być niewidzialnym zapleczem internetu. Wraz z boomem na generatywną sztuczną inteligencję stały się fizycznym symbolem kosztów Big Tech: zużywają energię i wodę, obciążają sieci, a ich budowa coraz częściej spotyka się z oporem mieszkańców.

To główna teza książki „Hyperscale” dziennikarza Parisa Marxa, który opisuje, jak infrastruktura komputerowa istniejąca od dekad znalazła się w centrum politycznego i społecznego sporu. W rozmowie z TechCrunch Marx zwraca uwagę, że sprzeciw wobec serwerowni jest bardziej namacalny niż krytyka aplikacji czy modeli AI. Nowy obiekt może oznaczać dla konkretnej miejscowości hałas wentylatorów, większe zapotrzebowanie na wodę i kosztowne inwestycje w sieć energetyczną.

AI przyspiesza wyścig o energię

Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) zużycie energii elektrycznej przez centra danych ma wzrosnąć z 485 TWh w 2025 r. do około 950 TWh w 2030 r. W tym samym czasie centra danych zoptymalizowane pod kątem AI mają zwiększyć pobór energii około trzykrotnie. IEA podkreśla, że problemem nie jest wyłącznie suma megawatogodzin. Obiekty są duże, skoncentrowane i powstają szybciej niż nowe linie przesyłowe, transformatory oraz źródła wytwarzania energii.

Skala zapotrzebowania zmienia również parametry samego sprzętu. IEA ocenia, że do 2027 r. szczytowy pobór energii przez pojedynczy stojak serwerowy w zaawansowanym centrum danych może odpowiadać zużyciu około 65 gospodarstw domowych. To pokazuje, dlaczego inwestycje w AI stają się problemem nie tylko dla firm technologicznych, lecz także dla operatorów sieci i odbiorców energii.

Woda to lokalny, a nie abstrakcyjny koszt

Drugim źródłem napięć jest chłodzenie. Serwery generują dużo ciepła, więc obiekt potrzebuje zarówno energii, jak i odpowiedniego systemu odprowadzania tego ciepła. Oregon Department of Energy podał, że w 2021 r. centrum danych Google w The Dalles zużyło 29 proc. wody miasta. Stanowy raport zaznacza, że centra danych mogą konkurować o zasoby z innymi użytkownikami, zwłaszcza w regionach dotkniętych suszą.

Firmy coraz częściej mówią o zamkniętych obiegach chłodzenia, które ograniczają bezpośrednie zużycie wody. Taki wybór nie rozwiązuje jednak całego problemu: chłodzenie obiegu wymaga energii, a stosowane płyny i chemikalia tworzą dodatkowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa infrastruktury. Ostateczny bilans zależy więc od konkretnej lokalizacji, technologii i źródła energii, a nie od jednej globalnej średniej.

Irlandia pokazuje, jak szybko rośnie presja na sieć

Dobrym przykładem jest Irlandia. W dokumencie EirGrid i SONI centra danych oraz inne nowe obciążenia technologiczne odpowiadały za około 24 proc. zapotrzebowania na energię elektryczną wyspy w 2024 r. Operatorzy odnotowali też, że podczas zakłócenia sieci 8 maja 2025 r. pobór centrów danych zmniejszył się natychmiast o 387 MW. To nie jest wyłącznie ciekawostka techniczna: tak gwałtowna zmiana obciążenia może wpływać na stabilność całego systemu.

Właśnie dlatego sprzeciw wobec centrów danych łączy osoby o bardzo różnych poglądach. Dla jednych problemem jest rachunek za prąd, dla innych dostęp do wody, hałas albo brak przejrzystości przy negocjacjach z władzami lokalnymi. Jak zauważa Marx, usunięcie aplikacji z telefonu ma ograniczony wpływ na globalną firmę, natomiast planowana serwerownia może zmienić codzienne warunki życia całej społeczności.

Spór dotyczy skali, nie samej technologii

Marx nie twierdzi, że centra danych są z definicji niepotrzebne. Kwestionuje przede wszystkim model hyperscale, w którym firmy budują coraz większe obiekty, aby zasilić rozwój generatywnej AI, zanim zostanie rozstrzygnięte, czy obiecane korzyści społeczne i gospodarcze odpowiadają kosztom. To pytanie staje się coraz trudniejsze do pominięcia, gdy inwestycje wymagają nowych elektrowni, linii przesyłowych i zasobów wodnych.

W praktyce debata powinna więc wyjść poza deklaracje o „zielonej” energii. Kluczowe są jawne dane o poborze prądu i wody, uczciwy podział kosztów infrastruktury oraz ocena, czy lokalna sieć i zasoby mogą bezpiecznie obsłużyć nowy obiekt. Centrum danych nie jest już odległym symbolem chmury. To zakład przemysłowy, którego skutki mieszkańcy widzą w rachunkach, krajobrazie i dostępie do zasobów.

Źródła

Dodaj PC Arena do ulubionych źródeł w Google i wesprzyj redakcję!
Piotr Tchórz

Autor Artykułu

Piotr Tchórz

Redaktor naczelny PC Arena. Łączy doświadczenie redakcyjne z zainteresowaniem komputerami, nowymi technologiami i sztuczną inteligencją. Pisze o tym, co zmienia się w świecie PC - od sprzętu i oprogramowania po praktyczne zastosowania AI.

Udostępnij:

Podobne Wpisy

Zobacz Także