Francja przypisała Iranowi ataki na chłodnie i zamrażarki. Ucierpiały sklepy, zaatakowano też banki krwi

Francja oficjalnie przypisała Iranowi cyberataki na przemysłowe układy chłodnicze. W nocy z 11 na 12 października napastnicy przejęli sterowanie urządzeniami w sklepach, podnosząc temperaturę i powodując straty w żywności. Kilka tygodni później podobną metodę zastosowano wobec trzech francuskich ośrodków przechowujących osocze. Tym razem monitoring zadziałał na czas i żadne produkty krwi nie zostały zniszczone.

Francuskie Ministerstwo Europy i Spraw Zagranicznych poinformowało 9 listopada, że za operacją stoi jednostka cyberofensywna Shahid Kaveh, powiązana z Centrum Elektronicznym i Cybernetycznym Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Rząd zapowiedział wezwanie irańskiego ambasadora oraz propozycję nowych sankcji wobec osób i podmiotów związanych z atakiem. Francuskie MSZ określiło incydent jako pierwszą na taką skalę kampanię cyberofensywną wymierzoną w sabotowanie infrastruktury na terytorium kraju.

Atak na urządzenia, które miały po prostu chłodzić

Cel był nietypowy, ale mechanizm bardzo konkretny: napastnicy zdalnie zmieniali ustawienia sterowników zarządzających grupami lodówek i zamrażarek. W efekcie urządzenia przechodziły w tryb podgrzewania lub rozmrażania, a sklepy musiały wyrzucać towary. Francuski raport CERT-FR wskazuje, że atak na kontrolery przemysłowych systemów chłodniczych był bezprecedensowy pod względem skali i agresywności.

Wcześniejsze ustalenia francuskich służb i relacje branżowe wskazywały na problem starszych, wystawionych do internetu kontrolerów. Część urządzeń Danfoss z rodzin AK-SM i AK-SC nie otrzymuje już poprawek bezpieczeństwa, a podobne incydenty dotyczyły także systemów Copeland i Dixell xweb. To ważna lekcja dla firm: sprzęt OT, czyli urządzenia sterujące fizycznym procesem, powinien być chroniony tak samo jak serwery i komputery.

Banki krwi zatrzymały drugi etap ataku

2 listopada napastnicy uderzyli w system chłodniczy francuskiego zakładu krwiodawstwa. Według Associated Press podniesiono progi temperatury i rozmrażania w trzech miejscach przechowujących osocze. Systemy monitoringu szybko wykryły nieprawidłowość, a zapasy przeniesiono lub zabezpieczono. EFS potwierdziła, że nie utracono produktów krwi i nie odnotowano skutków zdrowotnych.

Skala problemu wykraczała poza Francję. W pierwszych dniach listopada podobne zakłócenia zgłaszały sklepy w kilku krajach Europy. AP opisywała przypadki ustawienia chłodzenia na 50 stopni Celsjusza, a w jednym z zakładów rzeźniczych nawet na 150 stopni. Nie oznacza to jednak, że wszystkie incydenty zostały oficjalnie przypisane temu samemu sprawcy.

Dlaczego podłączona zamrażarka jest częścią cyberbezpieczeństwa?

Zdalne zarządzanie chłodzeniem pozwala sieciom handlowym kontrolować setki punktów, ograniczać zużycie energii i wcześnie wykrywać awarie. Jednocześnie każdy internetowy panel sterowania staje się wejściem do infrastruktury fizycznej. Eksperci cytowani przez AP zwracali uwagę na kontrolery z domyślnymi hasłami, stare oprogramowanie i urządzenia wystawione bezpośrednio do internetu.

Dla operatorów najważniejsze są podstawy: odcięcie paneli od publicznego internetu, dostęp przez VPN, zmiana domyślnych danych logowania, aktualizacje lub wymiana urządzeń bez wsparcia oraz niezależne alarmy temperatury. Francuski przypadek pokazuje, że cyberatak nie musi kraść danych, aby wywołać realne szkody. Wystarczy zmienić jedną wartość w systemie, który steruje temperaturą.

Źródła

• France Diplomatie: deklaracja przypisania ataków Iranowi
• CERT-FR: raport o działalności cyberofensywnej powiązanej z CGRI
• Associated Press: atak na francuskie banki krwi
• Associated Press: cyberataki na chłodnie w europejskich supermarketach
• Reuters: francuscy urzędnicy podejrzewali irańskie wsparcie ataków