Aktualności Artykuł

Mazama chłodzi wiertło dwutlenkiem węgla. To może otworzyć drogę do geotermii z supergorących skał

Dodano: 16.11.2026
Dodaj PC Arena do ulubionych źródeł w Google i wesprzyj redakcję!

Mazama Energy opracowała system Carbon Chill, który wykorzystuje dwutlenek węgla do chłodzenia wiertła i elektroniki podczas wiercenia w bardzo gorących skałach. Startup twierdzi, że rozwiązanie może pomóc szybciej wykonywać głębokie, także poziome odwierty potrzebne do rozwoju geotermii nowej generacji.

W geotermii problem jest prosty do opisania, ale trudny do rozwiązania: odwiert powinien powstać szybko i sięgnąć głęboko. Oba cele podnoszą jednak temperaturę narzędzi. Tradycyjna płuczka wiertnicza, czyli mieszanina wody i dodatków wypłukująca zwiercinę oraz chłodząca głowicę, w pewnym momencie przestaje wystarczać. Wtedy elektronika pomiarowa w wiertle może ulec awarii.

Carbon Chill zastępuje płuczkę ciekłym CO₂ tłoczonym środkiem przewodu wiertniczego. Według opisu Mazamy płyn ogrzewa się podczas zejścia w głąb odwiertu i przechodzi w stan nadkrytyczny. Tuż przed głowicą trafia do zaworu przypominającego dyszę rakietową. Rozprężający się gaz gwałtownie się ochładza, odbierając ciepło z wiertła oraz jego elektroniki, a jednocześnie pomaga wynosić zwiercinę na powierzchnię.

„Nasza prędkość wiercenia wzrosła o 20 proc. w porównaniu z już bardzo dobrymi wynikami, które osiągaliśmy” - powiedział Sriram Vasantharajan, współzałożyciel i dyrektor generalny Mazama Energy, w rozmowie z TechCrunch. To deklaracja firmy, a nie niezależny test, ale ma znaczenie dla ekonomiki projektu: samo wiercenie odpowiada zwykle za około 25-30 proc. kosztu budowy elektrowni geotermalnej.

Dlaczego temperatura ma znaczenie

Skały o temperaturze powyżej około 375-400°C mogą zwiększyć ilość energii uzyskiwanej z pojedynczego odwiertu. W takich warunkach woda zbliża się do punktu krytycznego i ma właściwości jednocześnie cieczy oraz gazu. Departament Energii USA wskazuje, że układy supergorące mogą osiągać kilkukrotnie większą gęstość mocy niż źródła o niższej temperaturze. W praktyce oznacza to szansę na mniej odwiertów, mniejsze zużycie wody i mniejszą infrastrukturę na powierzchni, choć sama technologia pozostaje trudna do komercyjnego wdrożenia.

Mazama prowadzi prace w Newberry w stanie Oregon. W 2025 r. firma informowała o stworzeniu systemu EGS o temperaturze 629°F, czyli 331°C. We wrześniu 2026 r. ogłosiła, że drugi odwiert projektu Athena osiągnął głębokość 10 350 stóp w 15 dniach, o 80 proc. szybciej niż pierwszy odwiert wykonany w 2025 r. Firma pozyskała też 135 mln dolarów na rozwój technologii i projektów supergorącej geotermii.

Według National Laboratory of the Rockies potencjał zasobów EGS w USA wynosi 27-57 terawatów elektrycznych na głębokości od 1 do 7 km, a tempo wiercenia w projektach pilotażowych zbliża się do wyników znanych z sektora naftowo-gazowego. To potencjał, nie obecna produkcja: amerykańska moc zainstalowana w geotermii wynosiła w 2024 r. 3,97 GW. Kolejnym testem dla Mazamy będzie projekt Ceres, w którym spółka chce dojść do poziomego odwiertu supergorącej skały i docelowo mocy do 15 MW z jednego odwiertu.

Jeśli Carbon Chill rzeczywiście utrzyma elektronikę i głowicę w bezpiecznej temperaturze, może usunąć jedną z barier dla geotermii opartej na bardzo gorących skałach. O sukcesie nie zdecyduje jednak sam system chłodzenia. Potrzebne będą jeszcze trwały odwiert, przewidywalny przepływ ciepła, działająca infrastruktura powierzchniowa i koszty konkurencyjne wobec innych źródeł energii.

Źródła

Dodaj PC Arena do ulubionych źródeł w Google i wesprzyj redakcję!
Marek Kasperski

Autor Artykułu

Marek Kasperski

Marek Kasperski - Marek Kasperski to programista–entuzjasta, który po godzinach zanurza się w świecie nowych technologii i sprzętu komputerowego. Na pcarena.pl łączy wiedzę developerską z pasją do PC, pokazując czytelnikom, jak wybrać odpowiednie podzespoły i zoptymalizować sprzęt pod własne projekty. Pisze z perspektywy praktyka, dzięki czemu jego artykuły są jednocześnie techniczne, przystępne i pełne realnych doświadczeń.

Udostępnij:

Podobne Wpisy

Zobacz Także