SETI wyznacza kosmiczne miejsce spotkania. Naukowcy sprawdzają teorię gier

Naukowcy z SETI Institute próbują zawęzić poszukiwania pozaziemskiej inteligencji nie tylko do konkretnego miejsca na niebie, ale również do konkretnego momentu. Ich pomysł wykorzystuje teorię gier i tzw. punkt Schellinga, czyli rozwiązanie, na które dwie strony mogą wpaść niezależnie, nawet bez wcześniejszego porozumienia.

W praktyce chodzi o antysolarny punkt: kierunek dokładnie przeciwny do Słońca, obserwowany z Ziemi. To właśnie tam mogłaby pojawić się cywilizacja, która zauważyła przejście naszej planety przed tarczą Słońca i uznała ten układ za dobry moment na wysłanie wiadomości.

Dlaczego teoria gier pojawia się w SETI?

Punkt Schellinga to wspólny wybór, który może powstać bez komunikacji. Klasyczny przykład jest prosty: dwie osoby rozdzielają się w obcym mieście i umawiają się na spotkanie bez podania miejsca. Wielu ludzi wybrałoby charakterystyczny, łatwy do odgadnięcia punkt, na przykład główny dworzec.

W kosmicznej wersji takim punktem nie jest jednak dworzec, lecz geometria układu planetarnego. Astronomowie z obu stron mogliby niezależnie wykorzystać metodę tranzytów, czyli obserwować spadek jasności gwiazdy podczas przejścia planety przed jej tarczą. Dla odległego obserwatora tranzyt Ziemi ujawniałby jej orbitę i położenie w ekosferze Słońca.

Radioteleskopy śledzą ruchomy cel

Z perspektywy Ziemi środek takiego tranzytu wypada w kierunku przeciwnym do Słońca. Antysolarny punkt nie pozostaje jednak na stałe w jednym miejscu, ponieważ Ziemia obiega Słońce. Dlatego zespół prowadzi powtarzane obserwacje, podążając za tym kierunkiem na tle gwiazd.

Do testu służy Allen Telescope Array w Kalifornii, zestaw radioteleskopów przeznaczony między innymi do badań SETI. Kampania ma obejmować wiele lat, a pełne pokrycie badanego obszaru wymaga obserwacji rozłożonych na kilka sezonów. To inna strategia niż typowe programy, które kierują teleskopy na wybrane gwiazdy lub układy planetarne.

Pierwszy pilotaż nie przyniósł sygnału od obcych

Pilotaż opisany przez SETI Institute obejmował około 17 godzin obserwacji w ciągu trzech nocy i wygenerował około 32 terabajtów danych. System odnotował blisko 1,9 miliona radiowych „trafień”, lecz po odfiltrowaniu zakłóceń pochodzenia ziemskiego nie znaleziono sygnału pasującego do technicznej emisji pozaziemskiej.

Nie oznacza to, że hipoteza została potwierdzona. Oznacza jedynie, że w pierwszym sprawdzonym wycinku nie wykryto sygnału spełniającego przyjęte kryteria. W nowszym opisie trwającej kampanii badacze informują o 126 obserwacjach i 12% planowanego pokrycia. Spośród przeanalizowanych wykresów wytypowano 25 wąskopasmowych, zmiennych częstotliwościowo sygnałów związanych z badanym kierunkiem, a 10 współrzędnych zaplanowano do ponownej obserwacji. To kandydaci do dalszej kontroli, a nie dowód kontaktu z obcą cywilizacją.

Najciekawsze w tym projekcie jest więc nie obietnica szybkiego odkrycia, lecz sposób porządkowania ogromnej przestrzeni poszukiwań. Zamiast nasłuchiwać przypadkowo, naukowcy sprawdzają konkretną, fizycznie uzasadnioną hipotezę o tym, gdzie nadawca i odbiorca mogliby niezależnie uznać ten sam moment za szczególny.

Źródła

• SETI Institute: opis kampanii i wyników pilotażu
• Isabel Gerrard, Sofia Z. Sheikh, „A Technosignature Survey Of The Anti-Solar Point”